19. ਦਕਾਤ੍ਰੀ ਬੁਖ਼ਾਰ| Cartesian Fever
ਨਿੱਕੇ ਹੋਂਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਦਕਾਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸਾ, ਜਿਹਨੂੰ ਮੈਂ ਸਵਾਹਾ ਚ ‘ਗੋਲਡੀ’ ਦੱਸਿਆ ਸਾ। ਵੱਡਿਆਂ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ-ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਓਹ ਤੁਰਦੀ-ਫਿਰਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪੁੜੀ ਸੀ। ਓਦ੍ਹਾ ਵੱਡਿਆਂ ਹੋ ਕਿ ਕੀ ਬਣਿਆ,? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ— ਪਰ ਮੇਰਾ ਜੋ ਬਣਿਆ, ਓਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਸਾ ਕਿ ਜਰਾਸੀਮ ਮੇਰੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਮੰਤ੍ਰ ਫੇਰ ਗਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਮੁਰਗਾਬੀਆਂ ਉਡਾਵੰਦਾ ਵਾਂ, Leanne ਦੇ ਭੇਜੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਣਾ ਪਾਵੰਦਾ ਵਾਂ। ਰਸੋਈ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੇ island ਤੇ ਤਖ਼ਤ ਰਖਵਾ Leanne ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦੀ ਚੜ੍ਹ ਲੈਣ ਦੇਵੰਦਾ ਵਾਂ। ਗੋਦੀ ਬੈਠੀ ਦੀ ਧੋਣ ਚ ਦੰਦ ਗੱਡ ਲੈਵੰਦਾ ਵਾਂ, ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵਣ ‘ਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲੈਵੰਦਾ ਵਾਂ।
ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਚ ਕੌਣ, ਕੌਣ ਏ, ਤੇ ਕੀ, ਕੀ ਏ,? Leanne ਪੁੱਛਦੀ ਏ
ਸਿਰ-ਬੁਖ਼ਾਰ ਮੈਂ metaphorically ਆਖ ਰਿਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ literally ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਓ— ਪਰ ਗੱਲ ਓਹੀ ਏ। ਸੋਚ ਕੇ ਬੀਤੇ ਚੋਂ ਕੁਝ ਕੱਢ ਲਿਆਵਣਾ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਏ?। ਸਮਾਂ ਮਣਿ ਹੋਵੰਦਾ ਏ, ਕਹੀ-ਸੁਣੀ ਬਦਲਦੀ ਏ ਤੇ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵੀ। ਜਿਵੇਂ ਲੱਖ ਚੇੱਤਾ ਰੱਖੋ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ ਕਦਿ ਧੁੰਦਲੇ ਪੈ ਜਾਵੰਦੇ ਨ, ਤੇ ਕਦਿ ਹੋਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹੀ ਬਣ ਜਾਵੰਦੇ ਨ। ਜਿਵੇਂ ਸੋਚਣਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਹੈ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਹੈ ਵੇ; ਓਸ ਸਭ ਤੋਂ independent timeline। ਮੈਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ਼ ਛੇੜਖਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਵਾਂ। ਤੇਰੇ-ਮੇਰੇ ਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ, ਮੈਂ ਬੱਸ ਸਮੇਂ, ਥਾਵ੍ਹਾਂ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਚ ਮਿਲਵਾ ਰਿਹਾਂ। ਤੁਸਾਂ ਆਖਿਆ ਸਾ ਕਿ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਖਾਲ, ਮੈਂ ਓਹੀ ਵਿਖਾਲਦਾ ਵਾਂ। ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ-ਪੁੱਛ ਕੇ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰੋ। ਸੁਣੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਹੋਵੋ ਤਾਂ: ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਵੇਖੋ ।
ਇਹ ਦਕਾਤ੍ਰੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਚ ਬੁਣਿਆ ਸਵੈਟਰ ਏ ਜਿਦ੍ਹੀ ਕੋਈ ਤੰਦ ਹੁਣ ਦੀ ਏ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ-ਪਰਲੋਕਾਂ ਦੀ। ਬੰਦਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਘੜੀ ਕਹਾਣੀ ਹੋਵੰਦਾ ਏ, ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਚ ਦਕਾਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ (ਗੋਲਡੀ) ਨੇ ਪਾਈ ਸੀ। ਦਸਦੇ ਨ ਓਨ੍ਹੇਂ ਰਾਤ-ਬਰਾਤੇ ਰੋਹੜੂ ਪਾਣੀ ਟੱਪਿਆ ਸਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਹਾਲ਼ੇ ਬਚ ਕਿ ਪਿੰਡ ਮੁੜ੍ਹ ਆਇਆ ਸਾ। ਓਹ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਹਿਲੋਂ ਜਿਹਾ ਹੀ ਲਗਦਾ ਸਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਓਦ੍ਹੀ ਆੜੀ ਵੀ ਲਗਭਗ ਪਹਿਲੇ ਵਰਗੀ ਹੀ ਰਹੀ, ਪਰ:
ਓਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਕਿਸੇ x|y ਨਾਲ਼ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾ। ਓਦ੍ਹੇ ਘਰ ਦੇ ਓਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੰਪੋਡਰ ਕੋਲ਼ ਲੈ ਗਏ ਤਾਂ ਓਹ-ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਅੱਖ ਚ ਤੁਨਕਾ ਏ, ਤੇ ਏਹ-ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਦਿਹੰਦੇ ਨ। ਓਹ-ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਚ ਪਾਵਣ ਵਾਲ਼ੀ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ x|y ਨਾਲ਼ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਸੁਣੋ ਤੇ ਲਿਖ ਰੱਖੋ। ਮਹੀਨੇ ਕੁ ਤੱਕ ਵੇੱਖੋ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਦੇਰ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਏ। ਜੇ ਇਹ ਦਵਾਈ ਦਿਨ ਚ ਤਿੰਨ ਕੁ ਵਾਰ ਪਾਵੋਗੇ ਤਾਂ ਇਕ-ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਚ ਫ਼ੋਨ ਆਣੇ ਆੱਪੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਓਦ੍ਹੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਓਹੀ ਅੱਖਾਂ ਚ ਦਵਾਈ ਪਾਈ, ਚੋਰੀ-ਛੁਪੇ ਓਦ੍ਹੇ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਸੁਨਣ ਵਾਲ਼ੀ App. ਚਾੜ੍ਹੀ, ਤੇ ਸੌਂ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ਼ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸੁਣੀ:
x|y : ਹਲੋ? Are you there?
ਮੁੰਡਾ:ਮੈਂ ਹੈ ਵਾਂ, ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਆਇਆ ਵਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ -ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਭੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੋਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸਾਡੇ ਹੋਵਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਾ ਏ, ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।
x|y : ਹੋਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਹੈ ਵਾਂ। ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਜੇ ਹੋ ਗਿਆ ਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਣਾ ਵੈ।
ਮੁੰਡਾ: ਵਿਚਲ਼ੀ ਗੱਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ।
x|y : ਹਾਂ, ਜੇ ਓਹ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਏ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੋਣੀ ਏ।
ਮੁੰਡਾ: ਤੁਹਾਂ-ਨੂੰ ਕੀ ਲਗਦਾ ਏ, “ਹੈ-ਕੀ”?
x|y : ਮਤਲਬ? ‘ਹੈ’ ਕੀ ਜਾਂ ‘ਹੈ-ਕੀ’?
ਮੁੰਡਾ: “ਹੈ-ਕੀ”।
x|y : ਮੇਰਾ ਖਿ਼ਆਲ ਏ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਖਿ਼ਆਲ ਏ ।
ਮੁੰਡਾ: ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਚ ਏ?
x|y : ਹਾਂ।
ਮੁੰਡਾ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿੰਝ ਕਰ ਪਤਾ ਏ? ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਚ ਓ?
x|y : ਹਾਂ।
ਮੁੰਡਾ: ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਪੈ ਗਿਆ ਏ, ਐਵੇਂ ਹੋਮੋਪੈਥੀ ਜਿਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚ ਪਵਾ ਲਿਆਏ ਨ।
x|y : ਕੋਈ ਨਾ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੈ ਜਾਵੰਦੀਆਂ ਹੋਵੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕਦਿ-ਕਦਿ।
ਮੁੰਡਾ: ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਓਦ੍ਹੇ ਤਾਂ ਘੜੀ ਦੀ ਪੀੜ ਹੀ ਏ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਓ। ਪੈਵੰਦੀਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨੇ।
x|y : ਤੁਸੀਂ ਨਿਗੇਟਿਵ ਨਾ ਸੋਚਿਆ ਕਰੋ।
ਮੁੰਡਾ: ਸਕੀਮ ਤੁਹਾਡੀ ਸੀ ਮੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਸਾਂ ਸੋਚਵਾਇਆ ਸਾ। ਠੀਕ ਸੋਚਣ ਦੀ ਕੋਸਿ਼ਸ਼ ਕਰੋ, ਮੈ-ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨਾ ਪੈਵੰਦਾ ਏ।
x|y : Problem ਸਰੀਰ ਦੀ ਏ, ‘ਕੱਲੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ-ਵਸ ਹੋਵੰਦਾ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਸੀ।
ਮੁੰਡਾ: ਮੈਂ-ਨੂੰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ਼ੋਂ ਵੀ ਖਤਰਾ ਲਗਦਾ ਏ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੀ ਫੱਟੇ ਚੁੱਕਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦੇ ਓ। ਮੈਂ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵਾਂ ਪਰ ਜੇ ਇਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਚਣਾ।
x|y : ਗੱਲ ਤੁਸਾਂ ਦੀ ਵੀ ਠੀਕ ਏ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ baggage ਹੀ ਹੋਵੰਦਾ ਏ। ਰਲ਼-ਮਿਲ਼ ਕੇ ਹੀ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ।
ਮੁੰਡਾ: ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਕਰਨ-ਕਰਨ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।
x|y : (ਅੱਗੋਂ ਹੱਸਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼) ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਹੁਣ। ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕੱਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਢਹਿੰਦੇ ਫਿਰੋਗੇ। Bye...
ਮੁੰਡਾ: Bye.
phone call ਸਿਰਫ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੀ। ਵੈਦ ਦੀ ਦਵਾਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੀ-ਸੁਣਦੀ Leanne ਸੌਂ ਗਈ। Coffee ਪੀ ਕੇ ਮੈਂ-ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਵੰਦੀ। ਚਲੋ, Leanne ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿਖਾਲਿਆ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ Leanne ਬਾਰੇ ਦਸਦਾ ਵਾਂ।
ਰੁਕੋ, story redial ਕਰ ਲੈਣ ਦਿਓ:
The fever moves from the body into the story.
Past and present begin sitting beside each other, and the narrator starts moving people, places, and times around as though they were pieces of the same conversation.
The chapter pauses to ask who is where, who is speaking, and whether any of it needs to be settled.
It doesn't.